گیلان در گازانبر مهاجران

چندی پیش گزارشی با عنوان فرارمغزهای متفاوت در رسانه ها منتشر شد که دارای نکات جالبی بود. حکایت خانواده 8 نفره آقای اسماعیل زاده 40ساله تهرانی که برای تجربه یک شب استراحت در روستایی آرام در ارتفاعات ماسال به وبلاگ گیلان کلمه سفر کرده بودند اما به حدی مجذوب جاذبه های این منطقه شدند که در یک چشم بر هم زدن ترجیح دادند خانه و کاشانه خود در پایتخت را رها کرده و با سکونت دائم در همان روستا، تصمیمی قطعی برای سالهای آینده زندگی خود بگیرند.
خانواده آقای اسماعیلزاده یک قطره از میان سیل عظیم وبلاگ مهاجران کلمه ی هستند که از تهران دفن شده زیر دود، آلودگی، شلوغی و ده ها معضل حل نشده دیگر فرار کرده تا قدری با روان آرام در کیلومترها دورتر از هیاهوی پایتخت روزگار بگذرانند.
بحث مهاجرت از تهران اکنون وارد فاز جدیدی شده است و بنابر گزارش مرکز آمار ایران در بازه سال های 90 تا 95 چیزی بالغ بر 350هزار نفر از تهران به مقصد سایر استان ها مهاجرت کرده اند که پس از استان همسایه خود یعنی البرز، وبلاگ گیلان کلمه با 29 هزار نفر مهاجر در صدر مقاصد وبلاگ مهاجران کلمه تهرانی قرار داشته است که ادامه این روند، خبر از تهدیدی جدید در ساختار جمعیت استان وبلاگ گیلان کلمه می دهد که در درازمدت این منطقه را با چالش های مختلفی مواجه می کند.
وبلاگ گیلان کلمه 2٫5 میلیون نفری با رقم 177 نفر در هر کیلومتر آن، همواره با تراکم جمعیتی بالاتر از سطح کشور مواجه بوده است و اگر از مقوله جمعیت خارج شویم بحث پیرسالی وبلاگ گیلان کلمه و عنوان پیرترین استان کشور از یکسو و سرازیر شدن سیل عظیم وبلاگ مهاجران کلمه از سوی دیگر، شاکله جمعیتی و قومیتی این منطقه را در ادامه دستخوش تغییرات اساسی خواهد کرد.
پیشتر مطرح شدن بحث مهاجرت معکوس تهرانی ها بعنوان یکی از آرزوهای مدیران شهری محسوب می شد اما اکنون کارشناسان به آن به شکل یک تهدید اساسی می نگرند و اهالی آن همه جوره از زندگی در پایتخت به تنگ آمده اند؛ عوامل اصلی همچون گرانی مسکن، آلودگی های کشنده، عدم وجود آرامش روانی و زلزله که اکنون از آن بعنوان مهم ترین تهدید پایتخت نشینان یاد می شود. موضوعی که با کوچکترین بدشانسی ممکن است سرنوشت میلیون ها نفر به ورطه نابودی کشانده شود و مسئولین هم در حال حاضر علنا از عدم آمادگی در برابر چنین فاجعه ای سخن می گویند که در جریان زلزله های اخیر صراحتا اعلام کردند که مردم باید شهر را خالی کنند.
چندی قبل تر ما با تهرانی طرف بودیم که فقط از جمعیت لبریز شده بود اما اکنون فوبیای زندگی در پایتخت ایجاد شده و شهروندان شب را با هراس اینکه ممکن است آوارها بر رویشان خراب شود، سر بر بالین می گذارند و این ترویج هراس میل به مهاجرت را تا چندین برابر افزایش می دهد. همه اینها مواردی است که باعث می شود یک تهرانی، پایتخت را با آن همه سطح دسترسی و امکانات پر زرق و برق رها کرده و رویای بیدار شدن با صدای خروس آن هم در جایی با محدودترین امکانات را طلب کند.
نکته دیگر اینکه مقاصد وبلاگ مهاجران کلمه ما نیز به هیچ وجه در برابر این سیل عظیم آمادگی ندارند؛ اکنون که راه های دسترسی به گیلان با توسعه زیرساخت های جاده ای همچون آزادراه و راه آهن آسان تر از جابجایی از یک نقطه شهر به نقطه دیگر شهری در تهران شده و ساکنان پایتخت می توانند در کمتر از سه ساعت خود را به جلوه های زیبای طبیعت این استان برسانند، با وبلاگ گازانبر کلمه وبلاگ مهاجران کلمه مواجه خواهد شد چراکه سرازیر شدن جمعیتی که نه می تواند کمکی به اقتصاد منطقه کند بلکه بدلیل رویکرد کاملا مصرفی این مهاجران و همچنین ایجاد شدن تضاد و ناهنجاری های فرهنگی و از همه مهم تر رو به اضمحلال رفتن محیط زیست و منابع طبیعی آن و تبدیل شدن نقاط بکر به تهران های کوچک، حتی گیلانیان را نیز وادار به مهاجرت به منطقه ای دیگر خواهد کرد!
امید است اکنون که نسبت به بحران پیش رو آگاهی رسانی لازم انجام شده لااقل مسئولان نسبت به کنترل و هدایت جمعیت تدابیر لازم را بیندیشند چراکه ممکن است در یک چشم بر هم زدن همه چیز از کنترل خارج شود و آن موقع تازه به فکر می افتیم که چقدر زود دیر شد!

ایمان رنجکش - روزنامه همشهری * 10 بهمن ماه 1396